Ethiek en veiligheid

In het vak ‘Ethiek en Veiligheid’ leer je de basisconcepten, theorieën, en methoden van a) Wetenschapsfilosofie en Ethiek en b) Veiligheidswetenschappen (Safety & Security), en leer je beide wetenschapsdomeinen met elkaar te verbinden. Het vertalen van deze kennis in de praktijk is een belangrijk onderdeel van dit vak.

Het vak start met Wetenschapsfilosofie, waarbij onder meer de volgende vragen aan bod komen: Wat is wetenschap? Wat maakt wetenschappelijke kennis waardevol? Welke rol speelt de persoonlijke achtergrond van wetenschappers in de vergaring van wetenschappelijke kennis? Welke invloed hebben methodologische keuzes (bijvoorbeeld keuzes over kwantitatief versus kwalitatief onderzoek) op wetenschappelijke bevindingen? Hebben wetenschappers een ethisch-maatschappelijke verantwoordelijkheid in de uitvoering van hun onderzoek?  En zo ja, hoe kunnen ze hier dan actief op anticiperen en naar handelen?

Wat betreft veiligheid maak je kennis met belangrijke theorieën, modellen en methoden van risicomanagement. Deze veiligheidsconcepten en -methoden zullen verankerd worden met normatieve ethische reflecties. Welke ethische kwesties komen bijvoorbeeld aan bod tijdens het maken van beslissingen over risicoanalyse methoden? En welke normatieve beslissingen worden meegenomen in risicomanagement? Studenten leren ethische kwesties op het vlak van veiligheid herkennen en interpreteren, en leren om filosofische benaderingen in te zetten om na te gaan welke ethische aspecten zich voordoen tijdens onderzoek en technologiebeleid en -beheer.

Hoe is dit vak verbonden met de TB-opleiding? In de eindtermen van de opleiding is opgenomen dat een TB-bachelor een wetenschappelijke benadering heeft. In dit vak leer je over de ‘wetenschappelijke benadering’ en leer je kritisch te reflecteren op je eigen positie en verantwoordelijkheid als wetenschapper en de betekenis die verschillende wetenschappelijke methodes met zich meebrengen. Een andere eindterm is dat TB-studenten kunnen reflecteren op ethische en morele vraagstukken waar de wetenschap tegenaan loopt. Ook aan het behalen van dit leerdoel besteedt dit vak veel aandacht. Veiligheidswetenschappen is het toepassingsgebied dat is gekozen in dit vak. De reden is dat in alle drie de technische specialisaties (maar ook in technische domeinen daarbuiten) veiligheid een zeer belangrijk criterium is waarop bestaande en nieuwe technologieën worden beoordeeld. Tot slot wordt binnen dit vak gewerkt aan de TB eindterm betreffende het ontwikkelen van “inzicht in en het omgaan met teamrollen en sociale dynamiek,” door middel van groepswerk waar expliciet op gereflecteerd wordt.

Bovendien kan dit vak gezien worden als een belangrijke voorbereiding voor je bachelor-eindproject (BEP). Je leert een onderzoeksvraag uitwerken op basis van een probleemstelling, je leert onderbouwde keuzes maken voor onderzoeksmethoden, je gaat aan de slag met het toepassen van de gekozen onderzoeksmethoden (op kleine schaal), en je reflecteert over de onderzoeksresultaten en het onderzoeksproces.